Εγκαίνια Heterotopia Project
Spread the word
Ετεροτοπία: ένας πραγματικός, «άλλος χώρος» μέσα στην κοινωνία, όπου οι κυρίαρχες σχέσεις χώρου, χρόνου και κοινότητας αναστέλλονται, αντιστρέφονται ή επανανοηματοδοτούνται.
Με αυτή τη φουκωική έννοια, το Heterotopia Project γεννιέται στη Στοά Λόντου ως ένα συνεργατικό βιβλιοπωλείο–καφέ/αναγνωστήριο–πολυχώρος, οργανωμένο ως Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση Ένταξης Ευάλωτων Ομάδων. Λειτουργούμε οριζόντια, μέσα από συνέλευση εργαζομένων, επανεπενδύουμε τα έσοδα στο ίδιο το πρότζεκτ και επιστρέφουμε την υπεραξία στην κοινότητα.
Σας προσκαλούμε στο τριήμερο φεστιβάλ των εγκαινίων μας με προβολές, συζητήσεις, βιβλιοπαρουσιάσεις, μουσική, συλλογική κουζίνα και δράσεις για μικρούς και μεγάλους.
Τα λέμε εκεί!
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19/01
18:00 - Προβολές μικρού μήκους με παρουσία των δημιουργών: «Liwan: a Story of Cultural Resistance» (2021, 29') & «Το δόντι και ο βράχος» (2024, 19').
Δύο ταινίες που ανοίγουν ιδανικά το τριήμερο, γιατί μιλούν για τον τόπο ως πεδίο σύγκρουσης και μνήμης, για την «ανάπτυξη» που αλλοιώνει τις ζωές, και για την πολιτισμική αντίσταση ως καθημερινή, συλλογική πράξη.
Το «Liwan: a Story of Cultural Reistance» (Doris Hakim) είναι ένα ντοκουμέντο πολιτισμικής αντίστασης στην Ναζαρέτ: ένα «πολιτιστικό καφέ» που ανοίγει μέσα σε μια γειτονιά πληγωμένη από ένα σχέδιο σιωνιστικής «ανάπλασης», και καταφέρνει —με επιμονή και κοινότητα— να γίνει πυρήνας αναζωογόνησης του δημόσιου χώρου και της παλαιστινιακής ταυτότητας.
Το «Δόντι και ο βράχος» (Κωστής Αλεβίζος) μας φέρνει στην Πύλο, όπου μια επιστροφή γίνεται αφορμή να αποκαλυφθεί η ραγδαία τουριστική μεταμόρφωση του τόπου· μια ιστορία για το ποιος έχει δικαίωμα στη σκιά ενός δέντρου, ποιος «χωράει» στη νέα πραγματικότητα, και πώς οι παλιοί δεσμοί ξαναζωντανεύουν όταν χρειάζεται να διεκδικηθεί ο κοινός τόπος, ξεδιπλωμένη μέσα από συζητήσεις σε έναν παραδοσιακό καφενέ.
19:00 - Κεντρική εκδήλωση Παρασκευής: «Οι ετεροτοπίες ως άλλοι χώροι συνάντησης και κοινότητας».
Παρουσίαση του Heterotopia Project & συλλογική κουβέντα με την Doris Hakim (εικαστικός-κινηματογραφίστρια), τον Λευτέρη Βασιλόπουλο (ποιητής-μεταφραστής) και τον Παναγιώτη Καλαμαρά (εκδότης-συγγραφέας). Συντονίζει ο Ηλίας Βαγενάς (ο Ελευθεριακός).
Σε αυτήν την εκδήλωση ανοίγουμε τον πυρήνα του Heterotopia Project: μια κουβέντα για τις «ετεροτοπίες» ως πραγματικούς «άλλους χώρους» — χώρους που δεν είναι απλώς “εναλλακτικοί”, αλλά λειτουργούν σαν ρήγματα μέσα στην κανονικότητα. Τόποι που συγκεντρώνουν διαφορετικά πράγματα μαζί, δημιουργούν άλλους ρυθμούς χρόνου, άλλες συνήθειες συνάντησης, άλλους κανόνες συμμετοχής. Όχι μια ουτοπία που αναβάλλεται στο μέλλον, αλλά μια πρακτική υποδομή του «αλλιώς» μέσα στο τώρα.
Με αυτή την έννοια, το Heterotopia Project στην Καλαμάτα δεν θέλουμε να είναι απλώς ένας χώρος βιβλίου, καφέ ή εκδηλώσεων, αλλά ένα κοινωνικό εργαστήριο: μια τοπική ετεροτοπία που επιδιώκει να ενώσει κουλτούρα, συνεργασία και φροντίδα. Ένας τόπος όπου η συνάντηση δεν είναι κατανάλωση, η κουβέντα δεν είναι διακόσμηση, και η τέχνη δεν είναι πολυτέλεια — αλλά μέσο συλλογικής αναπνοής, πολιτισμικής αντοχής και κοινοτικής ανασυγκρότησης στις σκοτεινές περιόδους που ζούμε.
Τρεις διαφορετικές γλώσσες — εικόνα, ποίηση, εκδόσεις — συναντιούνται για να μιλήσουν για το τι σημαίνει να φτιάχνεις πολιτισμό όταν ο κοινωνικός ιστός φθείρεται και η δημόσια ζωή μικραίνει: τότε οι ετεροτοπίες γίνονται κάτι παραπάνω από στέκια· γίνονται καταφύγια και ταυτόχρονα φυτώρια, χώροι όπου ξαναμαθαίνουμε να είμαστε μαζί.
21:00 Live με Spark of Fire & Τζόνι Μπι Full Band. Ακολουθεί DJ set Ambient – Chill Out Atmospheres με DJ War.
ΣΑΒΒΑΤΟ 17/01
11:00 - Παράσταση Καραγκιόζη για μικρούς και μεγάλους: «Ο Καραγκιόζης & το Φίδι της Ακρίβειας» με τον Κώστα Καμαριάρη (Ψυχραιμία).
Ο λαϊκός ήρωας επιστρέφει για να μιλήσει με χιούμορ και τσαχπινιά για το πιο πιεστικό «τέρας» της εποχής: την ακρίβεια. Μια παράσταση που ενώνει γενιές, κρατά ζωντανή τη λαϊκή παράδοση και θυμίζει πως το γέλιο —όταν είναι κοινό— γίνεται κι αυτό εργαλείο αντοχής και αντίστασης.
12:00 - Βιβλιοπαρουσίαση: «Ανθολογία της Νεοελληνικής Γραμματείας: Η Ποίηση Λόγια & Δημοτική από τον Μεσαίωνα ως τις Μέρες μας» (Η.–Ρ.–Σ.–Η. Αποστολίδη). Με τον Στάντη Αποστολίδη (Εκδ. Αποστολίδης). Συντονίζει ο Λευτέρης Βασιλόπουλος (ποιητής-μεταφραστής).
Μια παρουσίαση για ένα βιβλίο-σταθμό που έμαθε σε γενιές να αγαπούν την ποίηση: από τη λόγια παράδοση ως τη δημοτική φωνή, από τον μεσαιωνικό χρόνο ως το σήμερα. Εδώ η ποίηση δεν εμφανίζεται ως «μουσειακό είδος», αλλά ως ζωντανή γλώσσα: στίχοι που πέρασαν σε τραγούδια, σε στιγμές ζωής, σε μνήμη, σε συλλογική ταυτότητα. Σε μια περίοδο όπου όλα μοιάζουν να ισοπεδώνονται, το να ξαναπιάνουμε τις λέξεις είναι τρόπος να ξαναπιάνουμε και τον εαυτό μας.
14:00 - Συλλογική κουζίνα & live μουσική (έντεχνο-λαϊκό). Η συλλογική κουζίνα είναι η πιο απλή και ταυτόχρονα η πιο πολιτική πράξη φιλοξενίας: τρώμε μαζί, γνωριζόμαστε, χαλαρώνουμε, και θυμόμαστε ότι η κοινότητα δεν είναι ιδέα — είναι καθημερινή πρακτική φροντίδας.
16:00 - Βιβλιοπαρουσίαση: «Ελεύθεροι δήμοι & Κομμουναλισμός: Η πολιτική κληρονομιά του Μπούκτσιν» του E. Eiglad. Με τους Γιαβόρ Ταρίνσκι & Ιωάννα Μάρα (Εκδ. Αυτολεξεί, TRiSE). Συντονίζει η Μυρτώ Φοίφα (Rethink Project).
Μια συζήτηση για το πώς ξαναστέκεται η πολιτική στα πόδια της, όταν επιστρέφει στον δήμο, στη γειτονιά, στον κοινό τόπο. Ο κομμουναλισμός του Μάρεϊ Μπούκτσιν προτείνει μια ριζοσπαστική δημοκρατία από τα κάτω: συνελεύσεις, συνομοσπονδίες, τοπική αυτονομία, και μια αντίληψη ελευθερίας που δεν εξαντλείται σε ατομικά δικαιώματα αλλά χτίζεται ως συλλογική πράξη. Σε μια εποχή όπου η ριζοσπαστικότητα συχνά περιορίζεται στην άμυνα, αυτή η συζήτηση ανοίγει ξανά το ερώτημα μιας θετικής πρότασης: πώς φανταζόμαστε, και πώς οργανώνουμε, μια άλλη δημόσια ζωή.
18:00 - Κεντρική εκδήλωση Σαββάτου: «Ζώντας & Δουλεύοντας χωρίς Αφεντικά: Συνεργατισμός, Αυτοδιαχείριση & Κοινωνική Οικονομία» – Συζήτηση με ΒΙΟ.ΜΕ. Συνεργατική & MekaReverse. Συντονίζει η Φαίη Σταματιάδου (οικονομολόγος).
Στην κεντρική εκδήλωση του Σαββάτου ανοίγουμε έναν ζωντανό κύκλο κουβέντας για το πώς μπορούμε να ζούμε και να δουλεύουμε συνεργατικά, «χωρίς αφεντικά» — όχι σαν σύνθημα, αλλά σαν χειροπιαστή δυνατότητα που ήδη εφαρμόζεται εδώ και τώρα. Στη συζήτηση συναντιούνται η ΒΙΟ.ΜΕ. Συνεργατική και η MekaReverse, μεταφέροντας εμπειρίες, δυσκολίες, μικρές νίκες και πρακτικές που δείχνουν πως η εργασία μπορεί να οργανωθεί αλλιώς — με αξιοπρέπεια, συλλογική ευθύνη και κοινό σκοπό.
Σε μια εποχή που η ακρίβεια, η επισφάλεια και η ατομική εξάντληση μοιάζουν να ορίζουν τα πάντα, ο συνεργατισμός και η κοινωνική οικονομία δεν είναι ρομαντική παρένθεση, αλλά ρεαλιστική απάντηση: τρόποι παραγωγής και οργάνωσης που βάζουν στο κέντρο τον άνθρωπο, τις ανάγκες της κοινότητας και τη δημοκρατία στον χώρο εργασίας. Μιλάμε για αυτοδιαχείριση ως καθημερινή πράξη: ισότιμες αποφάσεις, διαφάνεια, αλληλεγγύη, μοίρασμα ευθύνης και αποτελέσματος — και για το πώς αυτά μπορούν να χτίσουν ανθεκτικές δομές, επιστρέφοντας την αξία εκεί όπου παράγεται.
20:00 - Live με Voyd, Jolly Roger, Stress & Lost Bodies σε 2 stages (Heterotopia & Bandapart). Μια βραδιά για να κλείσουμε τη μέρα με ενέργεια, με πολλαπλές σκηνές και πολλαπλές «γλώσσες» — όπως ακριβώς και μια ετεροτοπία: ένας τόπος που χωράει διαφορετικούς κόσμους ταυτόχρονα.
KYRIAKH 18/01
11:00 - Παραμύθια λαϊκά για παιδιά… και για αυτούς που αισθάνονται παιδιά! Αφήγηση: Κατερίνα Γυφτάκη & Σπύρος Τσίρος (5+).
Μια δράση που δίνει χώρο στη φαντασία, τη συγκίνηση και την κοινή ακρόαση: γιατί η αφήγηση είναι τρόπος να δένουμε εμπειρίες, να μεταβολίζουμε φόβους, και να περνάμε σοφίες από στόμα σε στόμα. Ένα πρωινό που ανοίγει το Heterotopia ως χώρο για οικογένειες, παιδιά και «μεγάλους» που δεν θέλουν να ξεχάσουν πώς είναι να ακούς πραγματικά.
12:00 - Βιβλιοπαρουσίαση: «Αναγνωρίζοντας τον Ξένο: Για την Παλαιστίνη & την Αφήγηση» της Isabella Hammad. Με τον Αλέξανδρο Γαζή (Εκδ. San Casciano). Συντονίζει η Ευαγγελία Παναγάκη (εκπαιδευτικός).
Μια συζήτηση για την αφήγηση ως πεδίο πολιτικής και ηθικής: πώς χτίζονται οι εικόνες του «ξένου», ποια σώματα θεωρούνται αναγνωρίσιμα, ποια φωνή αποκτά νομιμότητα, ποια ζωή γίνεται «αφηγήσιμη». Με αφετηρία την Παλαιστίνη, η κουβέντα ανοίγει ένα πιο πλατύ ερώτημα: τι σημαίνει να κοιτάς χωρίς να αποστρέφεις το βλέμμα — και πώς η λογοτεχνία μπορεί να διαρρηγνύει την απο-ανθρωποποίηση, επιμένοντας στην κοινή, τρωτή ανθρώπινη εμπειρία.
14:00 - Συλλογική κουζίνα & live μουσική (τσαμπούνα & τουμπάκι). Το δεύτερο μεσημέρι της συλλογικής κουζίνας είναι μια επανάληψη με νόημα: γιατί η κοινότητα δεν χτίζεται «μια κι έξω», αλλά με επανερχόμενες χειρονομίες. Τρώμε μαζί, ακούμε μουσική, και αφήνουμε χώρο για συναντήσεις που δεν προγραμματίζονται.
16:00 - Βιβλιοπαρουσίαση: «Η ακύρωση του μέλλοντος» του Mark Fisher. Με τον μεταφραστή Αλέξανδρο Παπαγεωργίου (Αλεκσάντερ Πλατς). Συντονίζει ο Μιχάλης Μπορνόβας.
Μια παρουσίαση για το αίσθημα ότι το μέλλον στενεύει, ότι η ζωή εγκλωβίζεται σε ατελείωτες επαναλήψεις, ότι η επιθυμία δυσκολεύεται να βρει όνομα. Ο Fisher μάς δίνει λέξεις για τη «μυστική θλίψη» της εποχής και, ταυτόχρονα, ένα κρίσιμο άνοιγμα: την ανάγκη να ξαναβρούμε συλλογικότητα, να ξαναμιλήσουμε σε πρώτο πληθυντικό, να ξαναφανταστούμε διεξόδους από τα αδιέξοδα του παρόντος. Η "κουλτούρα" εδώ δεν είναι σχόλιο πάνω στη ζωή, αλλά προσπάθεια να την αλλάξουμε.
18:00 - Κεντρική εκδήλωση Κυριακής: «Μαθαίνοντας να Ζούμε σε έναν Κόσμο που Καταρρέει: Από την Κρίση στην Κοινότητα». Συλλογική κουβέντα με τους Σπύρο Κουρούκλη (εκδ. Στάσει Εκπίπτοντες), Γιώργο Φούφα (Gerania Naturation), Γιαβόρ Ταρίνσκι (εκδ. Αυτολεξεί, TRiSE), βασισμένη στο βιβλίο «Πώς μπορεί να καταρρεύσουν τα πάντα. Εγχειρίδιο καταρρευσιολογίας για τις σημερινές γενιές» (Servigne Pablo). Συντονιστής: Σταύρος Κάρτσωνας (διδάκτωρ φιλοσοφίας).
Ανοίγουμε μια κουβέντα που δεν ωραιοποιεί τίποτα, αλλά ούτε και παραδίδεται. Με αφετηρία το βιβλίο του S. Pablo, μιλάμε καθαρά για την αίσθηση κατάρρευσης που πολλοί βιώνουμε — οικολογικά, κοινωνικά, οικονομικά, ψυχικά — και για το πώς μπορούμε να υπάρχουμε μέσα σε αυτήν χωρίς να παγώνουμε, χωρίς να κυνικεύουμε, χωρίς να κλεινόμαστε στο «ο καθένας μόνος του». Η συζήτηση φέρνει μαζί ριζοσπαστικές εκδόσεις, πρακτικές της γης και της κοινότητας, και εμπειρίες αγώνα που δείχνουν πως η κρίση μπορεί να μετατραπεί από ιδιωτικό βάρος σε κοινή υπόθεση: δίκτυα φροντίδας, σχέσεις εμπιστοσύνης, αυτάρκεια, συνεργατικές δομές, μικρές αλλά επίμονες μορφές αντοχής. Από την κρίση στην κοινότητα — όχι ως παρηγοριά, αλλά ως στρατηγική ζωής.
20:00 - Λαϊκό-ρεμπέτικο γλέντι με το μουσικό σχήμα «ΠΡΟΣΤ(Ι)ΧΟΙ» (Γ. Αναγνώστου, Δ. Ρεμιδιανάκη, Π. Κιρμανίδου). Ένα κλείσιμο που δένει το τριήμερο με τον πιο άμεσο τρόπο: τραγούδι, παρέα, χορός. Γιατί ο πολιτισμός δεν είναι μόνο λόγος και ανάλυση — είναι και συλλογική χαρά.
Πρακτικές πληροφορίες
Οι ώρες θα τηρηθούν αυστηρά. Είσοδος ελεύθερη • Ελεύθερη συνεισφορά στις δράσεις.